SCHOONHEID

Beauty = Function, Sagmeister & Walsch, biennale Venetië 2018

Ik hoef je niet te vertellen dat ik hou van schoonheid.
Het is zowat de basis van deze blog, ontroerd worden door schoonheid.
Maar je mag het niet te luid zeggen, hoor.

Schoonheid is taboe in de kunst en architectuur sinds de modernisten vonden dat “form follows function”.

Maar terug van weggeweest. (***hoera***)

Op de architectuurbiennale van Venetië was er één installatie die mijn hart deed zingen en die ik bleef onthouden.  Ik zocht tevergeefs naar het filmpje online, omdat ik het zo graag nog eens wou zien én horen.  Een klein stukje vind je hier. 
Beauty = Function van Sagmeister & Walsch in het Oostenrijkse paviljoen resoneerde.
Omwille van de schoonheid ervan - voor alle zintuigen.
En omwille van de boodschap - die ik al lang zo aanvoel, maar nu heel mooi geformuleerd hoorde:

"Throughout most of the 20th and the 21st century, beauty in art, architecture & design had a bad reputation. In the 20th century conceptual functionalism went to such extremes that architects and designers wound up designing everything with a psychotic sameness that ironically failed to do the one thing it promised: to function. Using examples from architecture, urban planning, product design and graphics: the show demonstrates how beautiful things are not only more enjoyable, but work much better. Form does not just follow function, but in many cases it is the function."

“We waren zo bezig met functionaliteit, dat we uit het oog verloren voor wie we aan het ontwerpen waren: mensen”,  stelt Sagmeister in Desk Magazine: “De mens zoekt verbinding met de wereld via emoties.  Design zonder schoonheid mist emotie.  We kunnen ons er niet mee vereenzelvigen.  We kunnen er niet gelukkig in zijn.”

Het duurde tijdens mijn studies architectuur een tijdje om te ondervinden dat het onzin is, dat vorm zomaar volgt uit functie: je kunt iets functioneel ontwerpen (zo start ik altijd), maar dan moet je er toch nog een vorm aan geven.  En dat komt niet gewoon vanzelf.  De modernisten waren zelf heel formalistisch eigenlijk: white walls, fenêtres-en-longeurs,...

Bovenstaande heeft ervoor gezorgd dat veel mensen niet houden van het "moderne", en dan hun heil zoeken in nep, reproducties van vervlogen tijden.  Can't blame them.  
We worden blij van diversiteit in vorm en kleur en textuur, niet van functionele eenheidsworst.  In een stad als Venetië is het niet moeilijk dit in te zien.  Venetië is terug naar de stad van de toekomst: autoloos + de natuur erdoorheen vertakt + gevuld met schoonheid.

READING BETWEEN THE LINES

Om het vorige bouwverlof goed in te zetten, gingen we met ons bureau op uitstap.
Ik heb het wel degelijk over het bouwverlof in juli, al doen de foto's anders vermoeden.
Naar Borgloon, de zogenaamde pit-route met kunst in openlucht, georganiseerd door Z33.
Vooral om "Reading between the lines" van ontwerpersduo Gijs Van Vaerenbergh te bezoeken.

Eindelijk, want ik wilde ze al lang zien, dat schreef ik hier al, maar het kwam er maar niet van.
Framework is ondertussen al lang weer afgebroken, maar het kerkje gelukkig niet.
Hoewel ook bedoeld als tijdelijk.
Ik kan me niet voorstellen dat ze het ooit afbreken.
Er komen verdorie bussen Chinezen naartoe.
En het is werkelijk waar prachtig.  Veel mooier nog in het echt, dan op de foto's.
Omdat het steeds verandert.
Van ver zie je enkel wat lijnen en pixels.

Je kijkt erdoor en ziet: de echte kerktoren van het dorpje erachter.

Hoe dichterbij, hoe massiever het wordt.

Dat is voor mij architectuur: je kan dat niet vatten in mooie beeldjes op blogs of in tijdschriften.
En dat geldt zeker en vast voor Vlaamse architectuur.  Geen spektakel en grootse, speciale vormen, maar ruimte, die je moet beleven.

Ga beleven!

Ook de rest van de route is de moeite, en gewoon al het landschap.  Het lijkt zo on-Vlaams.
Ik zou zelf nog eens terug moeten gaan, want we hebben niet eens de hele Z33 route kunnen doen.
Schuldige daarvoor: restaurant Zoethout, waar we een hele namiddag verwend werden met het ene oogstrelende lekkers na het andere.  Een feest voor àlle zintuigen.  Een aanrader!

BUS

Nou, dat is nog eens een duidelijke én leuke bushalte.

foto's van: mmmm.tv

FIETSKANT

We gooien het nog eens over de ecodesign-boeg, voor jullie denken dat dit een naaiblog wordt.
Niet dat ik dat niet zou willen, maar wanneer, dames, doen jullie dat allemaal?  Naast werken en kinderen grootbrengen?

STUDIOSCHUIM recycleert oude fietsen om vrolijk gekleurde hekwerken mee te maken.
Vrolijkheid in het straatbeeld én recyclage: helemaal voor!!
Het is eens wat anders dan bekaertdraad.

Geïnteresseerden kunnen hier of hier meer lezen.
Ik toon graag gewoon nog wat mooie beeldjes:

Foto's via junkitechture.com

DOORKIJKILLUSIE

Stel je even voor: na een lange, stoffige trip door California kom je aan in een uithoek van Joshua Tree.  Als je hier de deur van je auto opendoet, en je ervaart de stilte van de woestijn, dan besef je voor het eerst dat je in een totaal andere plek bent aangekomen, dan waar je vandaan komt.

Het zijn de woorden van Phillip K Smith III, die op deze plek een kunstinstallatie maakte door op een 70 jaar oud stalletje, spiegelstrepen te bevestigen.  Hierdoor krijg je de illusie door het huisje te kunnen kijken.  De wanden lijken te verdwijnen in het woestijnlandschap.

Ik vind het geweldig dat je met zo'n relatief eenvoudige ingreep inderdaad een heel speciaal effect kan bekomen.  Zijn opzet lijkt me geslaagd.

Foto's door Steve King via dezeen.com

DAG VAN DE ARCHITECTUUR

"Architectuur is te traag voor internet en te groot voor televisie. 
Een gebouw wordt er pas een gebeurtenis als het instort. Zoals bij het World Trade Center in New York (...). Van het einde zijn meer foto´s en video´s rondgegaan dan van toen het er nog stond. " schrijft Joost Meuwissen.

Als opener van een column kan dat wel tellen.
De schrijver heeft een punt natuurlijk.  Architectuur staat niet hoog op de agenda en architecten worden niet beroemd.   Ook (zeker)  in Vlaanderen blijft architectuur altijd een beetje het stiefmoederlijk behandelde broertje in de cultuur.  Hoewel het VAi erg zijn best doet dit te keren.
En ondanks het feit dat Vlaanderen per inwoner belachelijk veel architecten heeft.  Misschien wordt iedereen die hier dan toch geïnteresseerd is in architectuur dan maar architect?

Joost Meuwissen gaat nog verder : "Ze (de architectuur) heeft nog altijd liever geen publiek."
Nou, daar ben ik het niet mee eens.
Architectuur moet je beleven en dat kan enkel ter plaatse.
Dus rep u naar de Dag Van de Architectuur ! 
Ga naar de site en kies u voor komende zondag een leuke wandeling uit of een gebouw waarvan u altijd al wel eens had willen binnen piepen.  Geniet van een (landelijk of stedelijk) landschap.  Dwaal erin rond en gebruik al uw zintuigen.
Daarom werkt ze niet op tv of op sociale media.
Daarom is het bijna archaïsch in deze tijden.  Toch hunkeren mensen naar het uitzetten van hun met-henzelf-vergroeide schermen en op zoek te gaan naar ervaringen.
Laat architectuur nu net daarvoor gemaakt zijn.

BRUGGETJE

Foto van greisch.com

Dit schattige bruggetje over de Wamme te On, nabij Marche-en-Famenne, verleent schapen de toegang naar een groter graasgebied.
Leuk bruggetje, denk je, en je loopt verder.
Maar kijk nog maar eens.  Dit bruggetje is in al zijn eenvoud simpelweg geniaal.


Het ontwerp toont aan dat een beperkt budget geen rem hoeft te zijn voor een geslaagd project. 
Bij de zoektocht naar eenvoud werd al snel gekozen voor Corten-staal.  Dit is een staalsoort, waarvan het oppervlak bewust oxideert (roest), en waarbij deze oxidatielaag het materiaal beschermt tegen verder roesten.  
Dit staal kan daarom zowel structureel als voor gevelafwerking gebruikt worden.  En hier dus voor allebei tegelijk. 

Afbeelding van mcb

Een Corten-staalplaat van 8 mm dikte werd in zaagtandvorm versneden. Zonder verlies van materiaal werden zo twee identieke delen bekomen die de twee laterale liggers vormen. 
De onderkant van de uitgezaagde platen werd in een hoek geplooid en dient zo als steunvlak voor de houten planken die eenvoudig werden vastgebout.   De planken zorgen voor de horizontale stabiliteit van de liggers. Een stalen hoekprofiel dat bovenaan de tanden werd gelast, fungeert als handgreep.

De brug kreeg een speciale prijs van de jury in de staalbouwwedstrijd van 2012.
Dat lijkt me zeer terecht.  Ingenieus - een mooi voorbeeld van echt ingenieurswerk.

EEN ROTSJE MEER OF MINDER

Ene dokter Zhang in Peking verbouwde even zijn penthouse tot bergvilla en moet het nu weer afbreken van de Chinese autoriteiten.

Het kan uiteraard niet door de beugel dat er gebouwd wordt zonder vergunning, stabilteitsingenieur en zonder overleg met de mede-eigenaars.  Meneer Zhang heeft duidelijk wat last van grootheidswaanzin.  En hij keek niet op een rotsje meer of minder.

Maar eerlijk: wat zouden (groot)steden veel aangenamer zijn als de gebouwen wat meer leken op zijn penthouse dan op de rest van die appartementsblok.

Foto's via dailymail.co.uk

LIVING ARCHITECTURE

U kent Alain De Botton allicht als filosoof, van boeken als "De troost van de filosofie" en "De architectuur van het geluk".
De titel van het laatste boek verklapt het al een beetje: deze mijnheer is ook geboeid door architectuur.
Hij is ervan overtuigd dat architectuur, ruimtes, onze omgeving mee ons geluk bepalen. Hij begrijpt niet waarom de Britten (en dat geldt toch ook in zekere mate voor de Vlamingen) blijven vasthouden aan bouwmethodes en esthetische waarden uit een vorige eeuw.
Waarom ze de hedendaagse architectuur en technieken niet omarmen om kwalitatieve huizen te bouwen.

Omdat architectuur bij het grote publiek vaak onbekend (en dus onbemind) blijft, heeft hij het project "living architecture" uit de grond gestampt.
Hij stelt gerenommeerde architecten aan om vakantiewoningen te bouwen in Engeland.  Zodat iedereen eens kan logeren en leven in een knap staaltje architectuur.

Wat een nobel doel.
En wat een boeiende projecten komen eruit voort.

De meest in het oog springende is "The balancing Barn" van MVRDV. (Die u hier al vaker bent tegengekomen, maar dat is toeval, hoor.)

Het project dat ik tot nog toe het mooiste vind is "The Shingle House" van NORD.
Mooi geïntegreerd in de omgeving.  Sober, maar het is verdorie moeilijk om iets er zo sober te doen uitzien.  It's all in the details.

Het is gelegen in Dungeness, in het zuiden van Kent. Een beetje een verlaten gebied, met vervallen strandhuisjes en loodsen, aangespoelde boten die vergaan op het strand. De schoonheid van vergane glorie. Het ontwerp verwijst naar de strandhuisjes uit de buurt.

De raamopeningen zijn zeer zorgvuldig gemaakt, getuige dit prachtige "streepje landschap".

Andere ramen kunnen dan weer volledig openschuiven, wat zeker op vakantie geweldig is: binnen-buiten leven.

Het interieur is in contrast met de buitenschoolse volledig wit geschilderd. Dit versterkt nog het strandhuisgevoel. 'Het huis charmeert in zijn eenvoud en is opnemen vriendelijke manier rauw.', zegt De Botton in dit artikel.

Moest dit huis nu in een land met een ietsje minder regenachtig klimaat liggen, ik had al lang geboekt!

Ik vind het een prachtig project, en ben benieuwd naar de woningen die nog in ontwikkeling zijn, o.a. van Peter Zumthor.

Hoedje af voor Alain de Botton.
Zoals de Vlaamse Bouwmeester ook al heeft willen zeggen met zijn 'Prijs Bouwmeester': een goed project heeft een goede ontwerper, maar vooral een goede opdrachtgever.  
Een architect alleen kan geen architectuur maken.

EEN ARCHITECTE NAAR MIJN HART

Emmanuelle Moureaux, een architecte naar mijn hart.

Ik toon u eerst enkele beelden en dan weet u al waarom.

Geïnspireerd door de Japanse traditionele schuifpanelen, creëerde ze het concept: "Shikiri", hetgeen letterlijk wil zeggen: ruimte verdelen (creëren) met kleur.
Ze wil kleur gebruiken als driedimensionaal element om ruimtes te creëren, niet als een decoratief laagje om oppervlakken mee af te werken.

Opgegroeid in Frankrijk, kreeg ze een cultuurshock toen ze voor het eerst in Tokyo kwam: in plaats van omringd te worden door zandkleuren en natuursteen, schreeuwden allerlei heldere kleuren om aandacht. Ze vond het prachtig als een schilderij.
Ze verhuisde naar Tokyo en startte daar haar bureau.
En met haar design wil ze dat de mensen zich voelen zoals zij zich voelde toen ze de prachtige kleuren van Tokyo zag.

Ook de gelaagdheid van de stad trok haar aan, gebouwen met verschillende volumes, elektrische kabels, verkeers -en publiciteitsborden,... Alles overlapt elkaar als lagen in een ruimte.
De kleuren en de lagen vormen beide een basisconcept in al haar werk.
Dat werk omvat vanalles: architectuur, interieur, kunstinstallaties, stoelen, stof,...

Foto's via dezeen.com

Daar vind je ook meer info over de drie gebouwen hierboven voor Sugomo Shinkin Bank in Tokyo 

Het lijkt me dat ze slaagt in haar opzet: alleen al van de foto's word ik zo blij en verwonderd.
Wat een feest moet het zijn om er in rond te lopen?  Of te werken?
En omdat ik er niet genoeg van krijg, nog enkele beelden van haar website: